اقتصاد مقاومتي؛ اقدام و عمل
درباره وبلاگ
منویات و فرمایشات مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای (مدظله العالی) در اجتماع عظیم زائران و مجاوران حرم رضوی (ع): پیشدستی در کارهای عملی وظیفه بزرگ اخلاقی و عاقلانه دولت ها ، صنعت گران ، کشاورزان ، سرمایه داران و کارآفرینان، پژوهشگران، طراحان علمی و صنعتی ، استادان دانشگاهها، مدیران اقتصادی و پارک های علمی و فناوری است و وظیفه همه این است که کشور را در برابردشمنان، مستحکم ، غیرقابل نفوذ و غیرقابل تاثیرپذیر کنند. این موضوع، یکی از اقتضائات اقتصاد مقاومتی است.
(رهبر معظم انقلاب)
مجموعه‌ی سیاستهای اقتصاد مقاومتی در واقع یک الگوی بومی و علمی است که برآمده‌ی از فرهنگ انقلابی و اسلامی ما است؛ متناسب با وضعیت امروز و فردای ما است

مقام معظم رهبری رسیدگی به وضعیت معیشتی جامعه و بهبود شرایط اقتصادی در کنار برگزاری باشکوه و سالم انتخابات ریاست جمهوری پیش رو را اولویت های سال جدید خوانده و دیدگاه های خود را در این زمینه در پیام نوروزی و سخنرانی حرم مطهر رضوی تبیین کردند.

به گزارش گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا ، رهبر انقلاب اسلامی در نخستین روز سال نو، در اجتماع عظیم و پرشور زائران و مجاوران حرم رضوی (ع) با تجلیل از وحدت و پایبندی ملت به ارزش‌های انقلاب و دلبستگی مردم به مبانی و عرصه‌های دینی، «مسائل معیشتی و اقتصادی» و «انتخابات» اردیبهشت ماه را دو موضوع مهم سال جدید خواندند و بر ضرورت حل همه‌ مشکلات کشور در سایه‌ «مدیریت‌های متدین، انقلابی، کارآمد و پرانگیزه» تاکید کردند. 
حضرت آیت الله خامنه ای ، لحظاتی پس از تحویل سال با نام‌گذاری سال جدید با عنوان «اقتصادی مقاومتی: تولید- اشتغال»، مسیر حرکت یکساله‌ کشور را مشخص کردند. ایشان در همین زمینه در پیام آغازین سال، رونق تولید داخلی و افزایش سطح اشتغال و عمدتاً اشتغال جوانان را نقاط کلیدی نقشه راه سال جاری کشور خواندند. ایشان در حرم رضوی در زمینه مسایل اقتصادی با آسیب شناسی نقاط ضعف و تبیین نقاط قوت به ارایه راهکارهایی در راستای پیشرفت همه جانبه اقتصادی پرداختند. 
رهبر انقلاب پیش از ورود به بحث اصلی خود درخصوص مسائل اقتصادی کشور و چگونگی حل آن‌ها از طریق رونق تولید داخلی و ایجاد اشتغال، همچنان که اشاره شد ظرفیت‌ها و توانایی‌های بالفعل و بالقوه کشور را تبیین کردند. ایشان ظرفیت‌ها و توانایی‌های انسانی و طبیعی کشور را بسیار بالا دانستند و به‌ عنوان نمونه برخی از این ظرفیت‌های کم‌نظیر را چنین برشمردند: کشور ازلحاظ نیروی انسانی دارای پنج میلیون دانشجو، 10 میلیون دانش‌آموخته‌ دانشگاهی و 33 میلیون نیروی کارِ جوان است که این، یک ثروت عظیم است. 
رهبری همچنین ایران را ازلحاظ منابع طبیعی نیز پیشرفته و ثروتمند خوانده و تصریح کردند: درحالی‌ که جمعیت ایران یک صدم جمعیت دنیا است اما کشور در همه‌ منابع طبیعی، در رتبه‌ بالاتر از یک صدم درصد قرار دارد. 
رهبر معظم انقلاب در زمینه آسیب ها و نقاط ضعف اقتصادی «بیکاری به‌خصوص بیکاری جوانان تحصیلکرده» و «مشکلات معیشتی مردم به‌ ویژه طبقات ضعیف» را دو مشکل اصلی در عرصه‌ اقتصادی دانستند و بیان داشتند: مردم از لحاظ معیشت دچار مشکل هستند و مشکلات معیشتی تبعات اجتماعی و فرهنگی را در پی دارد و دشمن نیز بر روی همین مسائل متمرکز می‌شود. 
ایشان ضمن قدردانی از اقدامات مسئولان در زمینه‌ اقتصاد مقاومتی در سال 95، افزودند: دولت در ابتدای سال 95 موضوع کمک به واحدهای تولیدی کوچک و متوسط را در دستور کار خود قرار داد و تصمیم گرفت با اختصاص پانزده هزار میلیارد تومان بودجه، بیست هزار کارگاه را از رکود خارج کند که اقداماتی، اگرچه دیرهنگام انجام گرفت اما آنچه که مهم است نظارت و استمرار آن برای به سرانجامِ مطلوب رسیدن کارها است. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که اقدامات دولت برای خارج کردن واحدهای کوچک و متوسط تولیدی از رکود، پیشرفت‌هایی داشته است اما نه به آن اندازه‌ای که برای آن هزینه شده است. 
رهبری در بخش دیگری از بیانات خود تقویت توانمندی ها و بارور شدن آن ها را نیازمند اتحاد و انسجام ملی، فرهنگ انقلابی، پویایی و شجاعت مسوولان و تولید مبتنی بر مدیریت کارآمد و توانایی‌های داخلی دانستند. 
اشان مهم ‌ترین اولویت برای حل مشکلات اقتصادی را تکیه بر «تولید ملی و تولید داخلی» دانستند. ایشان به برخی فوایدِ رونق گرفتن تولید ملی چنین اشاره کردند: «ایجاد اشتغال» و «کاهش بیکاری به‌عنوان یکی از مشکلات امروز کشور»، «شکوفایی استعدادها و ابتکار جوانان»، «صَرف نشدن ارز کشور برای کالاهای مصرفی»، «به‌کار افتادن پس‌اندازهای پراکنده»، «جهش صادرات»، «کم‌رنگ شدن مسابقه‌ی به رخ کشیدن نشان‌ها و مارک‌های خارجی به‌عنوان یکی از بلاهای بزرگ اجتماعی و اخلاقی و فرهنگی جامعه»، «از بین رفتن یا کاهش ناهنجاری‌های اجتماعی»، «ایجاد نشاط ملی» و «به‌کار افتادن ظرفیت‌های معدنی کشور»، ازجمله آثار و فواید مهم رونق تولید داخلی است. 
رهبر انقلاب اسلامی درباره پیش نیازهای اصلی برای رونق گرفتن تولید ملی اظهار داشتند: برای رونق گرفتن تولید ملی، سه پیش‌نیاز اصلی یعنی نیروی انسانی، سرمایه و ابزار پیشرفته وجود دارند اما تحقق این مهم، نیازمند الزامات و وظایفی است که هم بر عهده‌ی مردم است و هم بر عهده‌ی مسئولان اجرایی، قضایی و مقننه. 
رهبر انقلاب به الزاماتی در راستای تقویت تولید ملی اشاره کردند. در این میان جلوگیری از واردات بی‌رویه و قاچاق یکی از الزاماتی بود که رهبر انقلاب اسلامی در تقویت تولید ملی برشمردند و تاکید کردند: واردات کالاهایی که در داخل به اندازه‌ کافی تولید می‌شوند، باید حرام شرعی و قانونی شناخته شود. این بخش از سخنان رهبری نشانگر آن است که مبارزه با کالای قاچاق و نخریدن این کالاها می تواند کار و سرمایه ایرانی را بهبود بخشد. در واقع رمز پیشرفت کشورها نیز بهره وری مناسب از نیروی انسانی و تولید داخلی است. بنابر این حرام شرعی و قانونی خواندن واردات کالاهایی که به اندازه کافی در کشور تولید می شوند گام بسیار بلندی برای رونق و پیشرفت همه جانبه اقتصادی است. 
رهبر انقلاب همچنین در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع انتخابات پرداختند. ایشان انتخابات ریاست جمهوری و شوراها را بسیار مهم خواندند و تصریح کردند: در نظام اسلامی، انتخابات یکی از دو رکن مردم‌سالاری دینی و باعث فخر ملت ایران در جهان است. 
رهبری تلاش دشمنان برای نادیده گرفتن یا اتهام زدن به انتخابات ایران را نشانه‌ اهمیت این موضوع دانستند و افزودند: انتخابات پدیده‌ای اقتدارآفرین ومایه‌ عزت و آبروی بیشتر ملت ایران است. در ادامه ایشان با تاکید بر ضرورت عمل به مُرّ قانون در انتخابات، نتیجه‌ رای ملت را هرچه که باشد معتبر و قانونی خواندند و افزودند: اینجانب هیچ‌گاه در انتخابات دخالت نمی‌کنم و نمی‌گویم مردم به چه کسی رأی بدهند یا ندهند اما اگر کسانی بخواهند در مقابل رای ملت بایستند و با ایجاد مزاحمت، رای مردم را بشکنند، دخالت می‌کنم و در مقابل آن‌ها خواهم ایستاد. 
رهبر انقلاب اسلامی همچنین شرکت عمومی و حضور همه‌ واجدان شرایط را در روز رای‌گیری، خواسته‌اصلی و مهم خود اعلام و تاکید کردند: همه وارد شوند و انتخابات پرشوری را رقم بزنند. در واقع همان گونه که رهبر فرزانه انقلاب فرمودند بار دیگر ملت ایران با مشارکت حداکثری خود مردمسالاری دینی را به عنوان الگو و مدلی از حکومتداری متکی بر آرا و نظر مردم جلوه گر خواهد شد. 
بی شک مشارکت در انتخابات به عنوان نماد مردمسالاری با خود استحکام، اقتدار و همبستگی ملی را به همراه می آورد. هر چند مشارکت گسترده و بالا و اهمیت رای مردم همواره در انتخابات های مختلف در جمهوری اسلامی آشکار شده است. 

(0) نظر
بیست و ششم 1 1396

«تولید ملی» اگر حمایت شود بسیاری از شکاف های اقتصادی را پوشش داده، تحریم های وارد شده را بیش از پیش بی اثر می کند و در نهایت به تحقق «عدالت اقتصادی» در کشور منجر می شود.

موضوع اقتصاد بویژه علم اقتصاد از آغاز زندگی بشر با او همراه بوده است، به طوری که انسان های نخستین نیز بدون آنکه معنای حقیقی این مفهوم را بدانند، در زندگی روزمره خود از آن بهره می گرفتند و براساس اطلاعات مُورخان، انسان های نخستین معنای مبادله را که یکی از مفاهیم اصلی اقتصاد است به درستی درک کرده بودند. 
در اصل می توان ادعا کرد رفتارهای اقتصادی انسان، در نیازهای اولیه او ریشه دارد و بدون وجود چنین مفهومی، برطرف سازیِ ابتدایی ترین نیازهای وی در هیچ دوره ای از زمان امکانپذیر نبوده است. 
اهمیت «علم اقتصاد» را زمانی می توان به خوبی درک کرد که آن را با چالش های پیش روی دنیای امروز همچون افزایش جمعیت، محدودیت منابع، تنوع نیازها، رواج مصرف گرایی و... در ارتباط مستقیم دانست. 
شرایط کنونی برخی کشورها در دنیای امروز به گونه ای است که استفاده از فنون علمی و تخصصی اقتصاد به تنهایی پاسخگوی روند توسعه و تولید در آن کشورها نیست که ایران نیز در این دسته قرار می گیرد، چرا که کشور ایران علاوه بر اینکه با متغیرهای موجود در نظام بین الملل دست و پنجه نرم می کند، باید برنامه و الگوی دقیقی برای مقابله با موضوعی به نام «تحریم» نیز داشته باشد. 
تحریم، واژه ای است که پس از انقلاب اسلامی همواره به عنوان ابزاری جهت تضعیف نظام اقتصادی ایران و توسط کشورهای به ظاهر توسعه یافته اما مستبد بر مردم ایران تحمیل شده و در چنین شرایطی، برای جلوگیری از توقف پیشرفت و توسعه کشور، لازم است الگوی اقتصادی متناسب با شرایط و به هنگام تری در کشور حاکم باشد که این الگو، «اقتصاد مقاومتی» است. 
راهبرد اقتصاد مقاومتی برای نخستین بار توسط رهبر معظم انقلاب در سال 1381 در دیدار جمعی از کارآفرینان کشور مطرح شد و در سال های اخیر در بیانات و سخنرانی هایِ ایشان، ابعاد مختلف آن مورد توجه و تاکید قرار گرفت. 
در خصوص تعریفِ مفهوم «اقتصاد مقاومتی»، تعاریف متفاوتی ارایه شده که هر کدام از جنبه ای متفاوت به این موضوع نگاه کرده اند که در این میان یکی از تعاریف جامع و کامل که در صحبت های رهبر معظم انقلاب از آن یاد شده عبارت است از: اقتصاد مقاومتی یعنی آن اقتصادی که در شرایط فشار، در شرایط تحریم، در شرایط دشمنی ها و خصومت های شدید می تواند تعیین کننده رشد و شکوفایی کشور باشد. 
بنا بر این تعریف، اقتصاد مقاومتی در واقع تشخیص حوزه های فشار و نقاط ضعف و تلاش برای کنترل و بی اثر کردن آنها و تبدیل تهدیدها و تحریم ها به فرصت های سازنده و رشد دهنده است. 
به عبارت دیگر اقتصاد مقاومتی مفهومی است که در پی مقاوم سازی، بحران زدایی و ترمیم ساخت ها و نهادهای فرسوده و ناکارآمد موجود اقتصادی مطرح می شود که باور و مشارکت همگانی و اعمال مدیریت های عُقلایی پیش شرط چنین موضوعی است. 
از نگاهی دیگر می توان اقتصاد مقاومتی را الگوی علمی متناسب با نیازهای کشور، متکی به امکانات داخلی (درونزا)، متعامل با اقتصادهای جهانی (برونگرا)، اقتصادهای مردمی (مردم بنیاد)، اقتصاد بر پایه دانش (دانش بنیان) مبتنی بر تولید ثروت و توزیع صحیح آن (عدالت محور) و همیشه بارور دانست. 
یکی از مسایل اصلی در «مدیریت اقتصادی موفق» نیز داشتن یک الگو است که در تعاریف مختلف نیز به گونه ای بر این موضوع تاکید شده است. در اصل، مساله ما در ایران فقدان الگوی مشخص برای مدیریت اقتصاد است؛ به ویژه در برخورد با چالش ها و بحران ها که همین مساله نیز لزوم وجود راهبردی همچون «اقتصاد مقاومتی» را بیش از پیش مشخص می سازد.
دیدگاه ژرف به مفهوم اقتصاد مقاومتی، این نکته را در بر دارد که این راهبرد با انسجام ملی رابطه نزدیکی دارد و منظور از اقتصاد مقاومتی واقعی، یک اقتصاد مقاومتی فعال و پویاست و نه یک اقتصاد منفعل و بسته؛ به طوری که کشور ضمن مقاومت در مقابل موانع و ناملایمات، روند پیشرفت پایدار خود را حفظ کند و در عین خودکفایی تعاملات اقتصادی خود را با بازارهای جهانی داشته باشد. 
هدف اصلی و اساسی اقتصاد مقاوتی، کاهش وابستگی، تاکید بر مزیت های تولید داخل و تلاش برای خوداتکایی است و از مولفه های مهم این راهبرد می توان به توجه به تولیدات داخلی، استفاده بهینه از نیروی کار و سرمایه داخلی و اتکا بر اقتصاد دانایی محور اشاره کرد. 
همانطور که هم در هدف اقتصاد مقاومتی و هم در مولفه های اصلی آن به چشم می خورد 2موضوع «تولید ملی و داخلی» و «بکارگیری سرمایه های انسانی و اشتغالزایی» را میتوان 2بازویِ اصلی اقتصاد مقاوتی دانست. 
یکی از بازوهای قدرت هر جامعه ای، توان «اشتغالزایی» است که با ارتقای آن، امنیت عمومی خود به خود افزایش یافته و در مقابل، مشکلات و آسیب های اجتماعی و فرهنگی روند کاهشی را طی می کنند؛ زیرا ایجاد فرصت های شغلی چندین اتفاق را به همراه خواهد داشت. یکی از این اتفاقات، جلوگیری از هدر رفتِ منابع است زیرا برای پرورش سرمایه های انسانی و نیروی کار ماهر، دولت هزینه های ملموس و ناملموس هنگفتی را متحمل شده و اگر این سرمایه گذاری، بازدهی نداشته باشد به معنای هدررفت منابع است.
اتفاق دوم که در رابطه مستقیم با مورد نخست قرار دارد، «افزایش احساس رضایت از زندگی» برای مهمترین و کارآمدترین سرمایه های کشور، یعنی جوانان است. با به کار بستن نیروی جوان در سیستم مدیریتی و تولید کشور، حس امنیت در میان این قشر مهم از جامعه ارتقا یافته و انگیزه حضور در کشور و خدمت به مردمِ کشور در آنها شکل می گیرد. 
این نکته نیز از نظر علمی سالها پیش توسط مازلو در «هرم سلسله مراتب نیازها» به اثبات رسیده است. از نظر وی اگر نیازهای اولیه انسان (خوراک، پوشاک، غذا، مسکن و...) برطرف شود، دغدغه خودشکوفایی و ارتقای فکری برای انسان مطرح می شود. این گفته مازلو در شرایط کنونی ایران هم قابل توضیح است، زیرا اگر سرمایه های انسانی بالقوه (که درصد بسیاری از آنان را جوانان تشکیل می دهند) دغدغه برطرف سازی نیازهای اولیه خود را نداشته و به امنیت شغلیِ آینده خود اطمینان کافی را داشته باشند، به دنبال ایده هایی برای کاهش وابستگی هر چه بیشتر کشور خود و تسریع روند توسعه آن خواهند شد.
بازوی قدرت دیگری که پیشتر به آن اشاره شد، «تولید داخلی و ملی» است که در سطحی ترین و اولین نگاه، تعامل آن را با «اشتغالزایی» می توان درک کرد. در دنیای مصرفگرای امروزی که رفتار و عادت های مصرفی اکثر مردم به سمت استفاده از کالاهای متنوع سوق یافته، «کالای مصرفی» نقش یک مرز میان تضعیف یا تقویت اقتصاد یک کشور را بازی می کند؛ بدین معنا که شاید در ظاهر استفاده از کالاهای وارداتی به داشتن ظاهری توسعه یافته و گذرا کمک اندکی کند اما در باطن، کفه های ترازوی اقتصاد کشور را روز به روز سبک تر خواهد کرد. همین یک نکته می تواند اهمیت بسیار بالای «تولید ملی و داخلی» را خاطرنشان کند و مرز میان رکود و رونق اقتصادی در کشور را جابجا سازد. 
حال سوال اینجاست که چرا تولید ملی در این اندازه مهم است؟ در پاسخ به این سوال باید به معانی مختلف و پنهان تولید ملی پرداخت زیرا «تولید ملی» واژه ای است که به معنای خودکفایی و کاهش وابستگی، اشتغالزایی، جلوگیری از خروج منابع مالی و سرمایه های فکری و انسانی از کشور، تسهیل ورود سرمایه گذاران خارجی به کشور و بسیاری از مفاهیم مشابهِ دیگر است. به عبارت دیگر «تولید ملی» مفهومی است که اگر مورد حمایت قرار گیرد، بسیاری از شکاف های اقتصادی را پوشش داده و در ادامه نیز تحریم های وارده را بیش از پیش بی اثر خواهد کرد و به تحقق «عدالت اقتصادی» در کشور منجر خواهد شد. 
یکی از مواردی که می تواند پیش زمینه ارتقای فرهنگ پذیرش تولید ملی را به نمایش بگذارد، حمایت از «ایده ها و طرح های دانش بنیان» و جذب سرمایه های داخلی و خارجی در این حوزه است که مثال های گوناگونی درباره آن در کشور وجود دارد. یکی از بارزترین نمونه های طرح های دانش بنیان را می توان در زمینه فناوری اطلاعات و علوم کامپیوتر دید که امروزه در انواع گوناگونی از نرم افزارها و برنامه های کاربردی ظهور یافته است. 
یکی از مزایای اصلیِ حمایت از این نوع طرح ها نه فقط امنیت شغلی و فکری برای سرمایه های انسانی و ثروت های اصلی این کشور است بلکه با حمایت مالی و حقوقی مستمر از چنین ایده ها و طرح هایی به مرور زمان، صنعت تولیدی کشور به دلیل «دانش بنیان بودن» قابلیت رقابت با صنایع جهانی را خواهد داشت.
در انتها باید این نکته را یادآوری کنم که نامگذاری سال 1396 به نام «اقتصاد مقاومتی؛ تولید- اشتغال» نشاندهنده هوشمندی و توانمندی کشور است. اگر این 2بازوی قدرتمند اقتصاد مقاومتی، یعنی تولید و اشتغال، فعال تر و پویاتر از پیش ایفای نقش کنند، ایران در سال های آینده و نه چندان دور به قدرت بلامنازع علمی و اقتصادی در سطح منطقه و در نگاهی بلندمدت، به الگویی برای توسعه و پیشرفت کشورها در سطح بین الملل تبدیل می شود. 
با این همه، این توانایی بالقوه نباید به کاهش تلاش و افزایش غرور منجر شود، زیرا برداشتن چنین گام عظیمی، به برنامه ریزی بلندمدت و راهبردی و همچنین حمایت های مستمر ملت و دولت از یکدیگر نیازمند است.
.........................................................................................
* نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در مجلس شورای اسلامی

(0) نظر
بیست و پنجم 1 1396
(0) نظر
بیستم 1 1396
صفحه بعد
X